TÜKETİCİ HUKUKU
Maketten Ev Aldım, Teslim Edilmedi: 2026’da Sözleşmeden Dönme ve Para İadesi
Bir konut projesinin reklamlarında teslim tarihi, örnek daire ve sosyal donatılar eksiksiz görünür. Alıcı peşinat yatırır, kredi kullanır, belki oturduğu evi satar; sonra inşaat gecikir. Maketten konut satışında tüketicinin elindeki sözleşmenin şekli, verilen teminat ve ödeme planı, para iadesi hakkının nasıl kullanılacağını doğrudan etkiler.
Bir konut projesinin reklamlarında teslim tarihi, örnek daire ve sosyal donatılar eksiksiz görünür. Alıcı peşinat yatırır, kredi kullanır, belki oturduğu evi satar; sonra inşaat gecikir. Maketten konut satışında tüketicinin elindeki sözleşmenin şekli, verilen teminat ve ödeme planı, para iadesi hakkının nasıl kullanılacağını doğrudan etkiler.
Ön ödemeli konut sözleşmesi nedir?
Tüketici konut bedelini teslimden önce peşin veya taksitle ödemeyi, satıcı konutu sonradan devir veya teslim etmeyi üstlenir. Ticaret Bakanlığının 5 Mart 2026 tarihli rehberi, yapı ruhsatı alınmadan sözleşme kurulmaması ve sözleşmeden en az bir gün önce ön bilgilendirme formu verilmesi gerektiğini vurgular. İmzalanan satış vaadinin noterlikte düzenleme biçimi, tapu şerhi ve proje bilgilerinin eksiksizliği önemli güvenlik mekanizmalarıdır. Reklam broşürü tek başına alıcının bütün haklarını belirlemez; reklam vaatleri ve sözleşme hükümleri birlikte değerlendirilir.1
14 günlük cayma ve 24 aylık dönme
Tüketici sözleşmenin kurulmasından itibaren on dört gün içinde gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden cayabilir. Bunun dışında belirli koşullarla yirmi dört aya kadar sözleşmeden dönme hakkı vardır; fakat dönmede zaman dilimine göre kanuni üst sınırları bulunan kesintiler gündeme gelebilir. Satıcının yükümlülüklerini hiç veya gereği gibi yerine getirmemesi gibi hâllerde bedelsiz dönme rejimi ayrıca değerlendirilir. Cayma ile dönme farklı kavramlardır; “hangi tarihte neyi talep ediyorum?” sorusu başvurunun özüdür.
Teslim süresi ve gecikme
Ticaret Bakanlığının 2026 rehberine göre ön ödemeli konut satışında kanuni teslim süresi sözleşmeden itibaren kırk sekiz ayı geçemez. Bu en uzun süre, her sözleşmede satıcıya kırk sekiz ay bekleme hakkı tanıdığı anlamına gelmez. Daha kısa bir teslim tarihi taahhüt edilmişse bu taahhüt önemlidir. Teslim gecikmesinde kira kaybı, alternatif konut masrafı ve diğer zararlar somut belgeler üzerinden tartışılabilir. Gecikmenin mücbir sebebe dayanıp dayanmadığı otomatik kabul edilmemelidir.
Paranın iadesi nasıl güvenceye alınır?
Ödeme dekontları, bağlı kredi sözleşmesi, sözleşme eki teslim takvimi ve taahhüt edilen sosyal donatı listesi toplanmalıdır. Bakanlık rehberi, caymada iade bakımından on dört gün; dönmede ise öngörülen özel usulde daha uzun bir iade süresi bulunduğunu açıklamaktadır. Tüketici talebini ispatlanabilir biçimde bildirmeli; noter kanalıyla yapılması gereken bildirimlerde yalnızca telefon görüşmesiyle yetinmemelidir. İnşaat projesinin ruhsat, ipotek ve tapu durumu da alacağın tahsil kabiliyetini etkiler.
Dava öncesi kontrol listesi
Satıcı gerçek kişi mi şirket mi? Sözleşme tüketici işlemi mi? Bağlı kredi var mı? Teslim hiç yapılmadı mı yoksa ayıplı mı yapıldı? Şirketin malvarlığı ve verdiği teminatlar neler? Bunlar dava türünü belirler. Tüketici hakem heyeti parasal sınırı, tüketici mahkemesi, arabuluculuk ve ihtiyati tedbir veya haciz imkânları somut uyuşmazlığa göre incelenmelidir. Konut fiyatı artışını tek başına zarar hesabı yerine koymak isabetli değildir.
Örnek olay: on sekiz aydır inşaat ilerlemiyor
Alıcı reklamda on sekiz ay sonra teslim yazdığını, sözleşmede ise farklı bir teslim tarihi bulunduğunu fark eder. Bu durumda reklamın sözleşmenin kurulmasına etkisi, noterlikte düzenleme şartı ve satıcının taahhütleri birlikte değerlendirilir. Alıcının başka evde ödediği kira, gecikmenin otomatik sonucu olarak değil, illiyet ve ispat koşullarına göre gündeme gelebilir. Sözleşmeden dönmeden önce verilen tapu şerhi ve kredi ilişkisi de analiz edilmelidir.
Sık sorulan sorular
Müteahhit kırk sekiz ay dolmadı diyerek teslimi erteleyebilir mi?
Sözleşmede daha erken teslim taahhüdü varsa bu tarihin hukuki sonuçları ayrıca incelenir.
Kredi kullandım; bankaya ödeme devam eder mi?
Bağlı kredinin niteliği ve sözleşmenin sonuçları incelenmeden ödemeyi kesmek risklidir.
Ev hiç yapılmadıysa faiz istenebilir mi?
Talebin hukuki niteliği, temerrüt ve uygulanacak faiz türüne göre değerlendirilebilir.
Resmî kaynaklar
Yazının hazırlanmasında güncel metin kontrolü için aşağıdaki resmî mevzuat bağlantıları esas alınmıştır:
BU KONUDA İŞİNİZE YARAYABİLİR
Bu yayını paylaşın
Profil ve diğer yayınlar →