DİJİTAL HUKUK

Kişisel Verimi Silmiyorlar: KVKK Başvurusu ve Kurula Şikâyet Nasıl Yapılır?

Alışverişi bıraktığınız bir şirket yıllar sonra reklam mesajı göndermeye devam ediyor veya üyeliğinizi silmenize rağmen profiliniz arama sonuçlarında görünüyor. Kişisel verinin silinmesini istemek mümkün olsa da her veri talep üzerine anında ve mutlak biçimde yok edilmez. Hukuki saklama yükümlülüğü, işlemenin amacı ve başvuru usulü birlikte değerlendirilmelidir.

Av. Sabahattin Ali YücelYayın: 21 Temmuz 2020Mevzuat kontrolü: 13 Kasım 20262 dk okuma

Silme, yok etme ve anonimleştirme

KVKK sistemi kişisel verilerin işlenmesini, saklanmasını ve silinmesini hukuki koşullara bağlar. İlgili kişinin silme talebi, veri sorumlusunun kanuni yükümlülükleri, saklama süresi ve işleme şartlarının devam edip etmediğine göre incelenir. Örneğin fatura kayıtlarının vergi mevzuatı gereği saklanması, reklam amaçlı işlemeyle aynı hukuki gerekçeye dayanmaz. Bu yüzden “bütün bilgilerimi hemen silin” yerine hangi verinin hangi amaçla işlendiğinin açıklanmasını istemek daha etkili olabilir.¹

İlk başvuru kime yapılır?

KVKK 13 uyarınca ilgili kişi önce veri sorumlusuna başvurmalıdır. Başvurunun kimlik doğrulamasına ve ilgili tebliğin yöntemlerine uygun biçimde yapılması gerekir. Şirketin müşteri hizmetlerine gönderilen her serbest biçimli mesaj usulen geçerli başvuru sayılamayabilir. Başvuruda ad, iletişim, talep ve veri işleme faaliyetinin bağlantısı açık olmalıdır. Gönderim kaydı veya KEP benzeri delil bırakmak süre hesabında önemlidir.

Otuz ve altmış gün ayrımı

KVKK veri sorumlusunun başvuruyu en geç otuz gün içinde cevaplamasını öngörür. Kurulun 2019/9 sayılı kararına göre otuz gün içinde verilen cevaptan sonra otuz günlük şikâyet süresi; cevap verilmemesi veya geç cevap verilmesi hâllerinde ilk başvuru tarihinden itibaren altmış günlük sınır özel önem taşır. Özellikle veri sorumlusunun kırkıncı günde verdiği cevap üzerine yeniden otuz gün başladığını düşünmek süre kaybına neden olabilir.

Kurula şikâyet ile tazminat davası

Kurulun idari inceleme ve yaptırım yetkisi ile kişilik hakkı ihlalinden doğan tazminat talebi ayrı hukuki yollardır. Kurul başvurusu her türlü para zararını doğrudan hükme bağlayan bir tüketici mahkemesi işlevi görmez. Veri sorumlusunun kim olduğu, veri işleme faaliyetinin dayanağı ve zarar varsa illiyet bağı değerlendirilmelidir. Ticari elektronik ileti şikâyetleri de kimi durumlarda ayrıca farklı bir idari başvuru alanına girebilir.

Delil ve güvenli başvuru

İletişilerin tarihleri, üyelik ekranları, aydınlatma metni, açık rıza veya ret tercihleri, başvuru örneği ve şirket yanıtı saklanmalıdır. Tüm kişisel verileri sosyal medyada paylaşarak kamuoyu oluşturmak, istemeden yeni veri ihlalleri yaratabilir. Başvuruda özel nitelikli veriler varsa minimum gerekli bilgi kullanılmalıdır. Talepler silme, düzeltme, erişim veya işleme itirazı gibi ilgili haklar üzerinden açıkça sınıflandırılmalıdır.

Örnek olay: üyelik silindi ama reklam sürüyor

İlgili kişi üyeliğinin silindiğini sanırken telefonuna tanıtım mesajları gelmeye devam eder. Pazarlama izni, üyelik verisi ve kanuni saklama yükümlülüğü birbirinden ayrılmalıdır. Veri sorumlusuna usule uygun başvuru yapılır; yanıtın tarihine göre Kurula şikâyet süresi hesaplanır. Otuz gün sonra verilen cevap nedeniyle yeni ve sınırsız bir şikâyet süresi başladığı sanılmamalıdır. Başvuru ekran görüntüleri ve gönderim kanıtı saklanmalıdır.